عفونت چشم ناشی از لنز؛ قاتل خاموش بینایی! (علائم، پیشگیری و درمان)
استفاده از لنزهای تماسی (طبی یا رنگی) یکی از بهترین روشها برای اصلاح بینایی و افزایش زیبایی است. میلیونها نفر در سراسر جهان و ایران روزانه از لنز استفاده میکنند بدون اینکه مشکلی داشته باشند. اما حقیقت این است که رعایت نکردن بهداشت میتواند لنز شما را از یک ابزار زیبایی به عاملی برای عفونتهای جدی تبدیل کند.
در این مقاله از مجله تارالنز، قصد داریم بدون تعارف درباره عفونتهای چشمی ناشی از لنز (Keratitis)، نشانههای خطرناک آن و روشهای قطعی درمان و پیشگیری صحبت کنیم. اگر سلامت چشمانتان برایتان مهم است، این ۵ دقیقه مطالعه را از دست ندهید.
عفونت چشم ناشی از لنز (کراتیت) چیست؟
وقتی میکروبها (باکتریها، قارچها یا انگلها) به قرنیه چشم (لایه شفاف جلوی چشم) حمله میکنند، باعث التهاب و عفونت میشوند. به این حالت در پزشکی کراتیت (Keratitis) میگویند. استفاده نادرست از لنز، شایعترین دلیل کراتیت غیرعفونی و عفونی در میان جوانان است.
نکته مهم: خود لنز به تنهایی باعث عفونت نمیشود؛ بلکه نحوه نگهداری، شستشو و استفاده نادرست ماست که محیط را برای رشد باکتریها فراهم میکند.
علائم هشدار دهنده: چه زمانی باید نگران شویم؟
چشم شما ممکن است گاهی به دلیل خستگی یا خشکی کمی قرمز شود، اما علائم عفونت جدیتر هستند. اگر هنگام استفاده از لنز یا بعد از برداشتن آن، نشانههای زیر را داشتید، فورا لنز را خارج کنید:
- قرمزی غیرعادی چشم: قرمزی که با قطره اشک مصنوعی خوب نمیشود.
- درد چشم: دردی که ادامهدار است و حس میکنید چیزی مثل شن در چشمتان فرو رفته است.
- حساسیت شدید به نور (فتوفوبیا): اگر نمیتوانید به لامپ روشن یا نور خورشید نگاه کنید.
- تاری دید ناگهانی: دید شما کدر شده و با پلک زدن اصلاح نمیشود.
- ترشحات چشمی: خروج چرک یا اشک بیش از حد (به خصوص ترشحات زرد یا سبز رنگ).
- تورم پلکها: پف کردن غیرعادی بالا یا پایین چشم.
۵ اشتباه رایج که باعث عفونت چشم میشوند
چرا چشم لنزدار عفونت میکند؟ معمولاً “متهم اصلی” خود کاربر است!
۱. خوابیدن با لنز
مگر اینکه لنز شما از نوع خاصی باشد که پزشک اجازه خوابیدن با آن را داده باشد (که بسیار نادر است)، خوابیدن با لنز اکسیژنرسانی به قرنیه را قطع کرده و خطر عفونت را تا ۸ برابر افزایش میدهد.
۲. تماس لنز با آب (شنا و حمام)
آب لولهکشی، استخر، دریا و جکوزی حاوی انگلی خطرناک به نام آکانتاموبا (Acanthamoeba) است. اگر این انگل به زیر لنز نفوذ کند، میتواند باعث عفونتهای بسیار شدید و حتی نابینایی شود.
- توصیه تارالنز: هرگز با لنز حمام نکنید و شنا نروید.
۳. استفاده از سرم نمکی یا آب معمولی
بزرگترین اشتباه! آب معمولی و سرمهای شستشو هیچ خاصیت ضدعفونیکنندگی برای لنز ندارند. فقط باید از محلولهای چندمنظوره مخصوص لنز استفاده کنید.
۴. “تاپ آف” کردن محلول لنز (Top-off)
این اصطلاح یعنی به جای دور ریختن محلول قدیمیِ داخل جا لنزی، فقط کمی محلول جدید به آن اضافه کنید. این کار باعث میشود باکتریهای کشته شده دوباره فعال شوند. همیشه محلول قدیمی را کاملاً دور بریزید.
۵. استفاده بیش از حد مجاز (تاریخ انقضا)
استفاده از لنز فصلی برای ۶ ماه یا لنز روزانه برای چند روز، بافت لنز را تخریب کرده و آن را به آهنربایی برای جذب میکروبها تبدیل میکند.
اگر دچار علائم عفونت شدیم چه کار کنیم؟ (اقدامات فوری)
اگر شک دارید که چشمتان عفونت کرده، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
- لنز را فوراً خارج کنید: ادامه استفاده مساوی است با آسیب بیشتر به قرنیه.
- لنز را دور نیندازید: لنز را در جالنزی بگذارید. شاید پزشک بخواهد از سطح لنز نمونهبرداری کند تا نوع میکروب را تشخیص دهد.
- عینک بزنید: تا زمان بهبودی کامل فقط از عینک استفاده کنید.
- به چشمپزشک مراجعه کنید: به هیچ وجه خوددرمانی نکنید. استفاده خودسرانه از قطرههای کورتوندار یا آنتیبیوتیک میتواند وضعیت را بدتر کند.
هشدار جدی: از روشهای خانگی مثل شستشو با چای، عسل یا گلاب برای درمان عفونت لنز پرهیز کنید. این مواد استریل نیستند و ممکن است باعث کوری شوند.
درمان پزشکی عفونت چشم
درمان بستگی به نوع باکتری یا قارچ دارد و حتماً باید توسط متخصص تجویز شود. درمانهای رایج شامل موارد زیر است:
- قطرههای آنتیبیوتیک: برای عفونتهای باکتریایی.
- قطرههای ضد قارچ یا ضد ویروس: برای موارد خاص.
- قطرههای استروئیدی: (فقط با دستور پزشک) برای کاهش التهاب پس از کنترل عفونت.
چکلیست پیشگیری از عفونت (توصیههای تارالنز)
برای اینکه سالها با خیال راحت از لنزهای رنگی و طبی استفاده کنید، این روتین را رعایت کنید:
- [ ] شستشوی دست: قبل از تماس با لنز، دستها را با آب و صابون شسته و با حوله بدون پرز خشک کنید.
- [ ] روش مالش و آبکشی (Rub and Rinse): حتی اگر محلول شما “No Rub” است، باز هم لنز را کف دست بگذارید، چند قطره محلول بریزید و ۵ ثانیه به آرامی بمالید تا پروتئینها جدا شوند.
- [ ] تعویض جا لنزی: محفظه نگهداری لنز باید هر ۳ ماه یکبار تعویض شود. (باکتریها عاشق دیوارههای جا لنزی هستند).
- [ ] خرید لنز معتبر: از خرید لنزهای ارزان قیمت که در فروشگاههای لوازم آرایشی متفرقه فروخته میشوند خودداری کنید. لنز باید تاییدیه FDA یا CE اروپا را داشته باشد.
سوالات متداول
آیا عفونت چشم ناشی از لنز باعث نابینایی میشود؟
در موارد بسیار نادر و شدید (مثل عفونت آکانتاموبا) اگر درمان نشود، میتواند منجر به زخم قرنیه و کاهش شدید بینایی شود. اما در صورت مراجعه زودهنگام به پزشک، کاملاً قابل درمان است.
آیا میتوانم لنزم را با آب جوشیده سرد شده بشویم؟
خیر! آب جوشیده استریل نیست و املاح آن میتواند رسوب کند. فقط از محلول مخصوص لنز استفاده کنید.
سخن پایانی
لنزهای تماسی ابزارهای فوقالعادهای هستند که آزادی عمل و زیبایی را به ما هدیه میدهند. ترس از عفونت نباید مانع استفاده شما از لنز شود، بلکه باید انگیزهای برای رعایت بهداشت بیشتر باشد.
در فروشگاه اینترنتی تارالنز، ما فقط برندهایی را عرضه میکنیم که دارای بالاترین استانداردهای جهانی (اکسیژنرسانی بالا و متریال سیلیکون هاییدروژل) هستند تا سلامت چشمان شما تضمین شود.
به دنبال لنزی هستید که چشمانتان با آن نفس بکشد؟ همین حالا از بخش خرید لنزهای طبی و رنگی دیدن کنید و مشاوره رایگان بگیرید.
دیدگاه خود را بنویسید