آیا میتوان با لنز خوابید؟ بررسی عوارض و خطرات جدی برای چشم
تصور کنید پس از یک مهمانی طولانی یا یک روز کاری سخت به خانه برگشتهاید؛ آنقدر خستهاید که توان شستن صورتتان را هم ندارید، چه رسد به اینکه جلوی آینه بروید، دستانتان را بشویید و لنزهای تماسی را از چشمتان خارج کنید. با خود میگویید: «فقط همین یک شب اشکالی ندارد!»
اما آیا واقعاً اشکالی ندارد؟ متخصصان چشمپزشکی و کارشناسان تارالنز پاسخ قاطعی به این سوال دارند: خیر، هرگز با لنز نخوابید! (مگر در شرایط خاص).
در این مقاله دقیقاً بررسی میکنیم که وقتی با لنز میخوابید چه اتفاقی برای چشمهایتان میافتد و چرا ریسک عفونت تا این حد بالا میرود.
چرا چشمها به اکسیژن نیاز دارند؟ (مکانیزم تنفس چشم)
برخلاف سایر اعضای بدن که اکسیژن را از طریق خون دریافت میکنند، قرنیه چشم (بخش شفاف جلوی چشم) رگ خونی ندارد. قرنیه باید اکسیژن مورد نیاز خود را مستقیماً از هوا دریافت کند.
زمانی که شما بیدار هستید، چشم باز است و اکسیژن را از هوا میگیرد و اشک چشم نیز به تغذیه آن کمک میکند. اما وقتی لنز در چشم دارید:
- لنز مانند یک سد پلاستیکی روی قرنیه قرار میگیرد و عبور اکسیژن را محدود میکند.
- وقتی میخوابید و پلک میزنید، این سد محکمتر شده و منبع اکسیژن تقریباً قطع میشود.
۳ بلایی که خوابیدن با لنز سر چشمها میآورد
۱. هیپوکسی (Hypoxia) یا خفگی قرنیه
مهمترین خطر، نرسیدن اکسیژن یا هیپوکسی است. وقتی اکسیژن به قرنیه نرسد، قرنیه متورم میشود (ادم قرنیه). این تورم باعث تاری دید و حساسیت شدید به نور در روز بعد میشود. در موارد حاد، چشم برای جبران کمبود اکسیژن، شروع به ساختن رگهای خونی جدید در قرنیه میکند (نئوواسکولاریزاسیون) که میتواند شفافیت قرنیه را برای همیشه از بین ببرد و منجر به کاهش بینایی شود.
۲. زخم قرنیه و عفونتهای میکروبی
محیط زیر لنز، گرم و مرطوب است؛ یعنی بهشتی برای باکتریها! وقتی میخوابید، حرکت اشک متوقف میشود و باکتریها زیر لنز حبس میشوند. تحقیقات نشان داده است که ریسک ابتلا به کراتیت میکروبی (عفونت قرنیه) در کسانی که با لنز میخوابند، ۶ تا ۸ برابر بیشتر از سایرین است. باکتری خطرناکی به نام سودوموناس میتواند تنها در عرض ۲۴ ساعت آسیبهای جبرانناپذیری به چشم بزند.
۳. قرمزی شدید و ورم ملتحمه (GPC)
خوابیدن با لنز باعث تحریک سطح داخلی پلکها میشود. این موضوع میتواند منجر به بروز دانههای ریز زیر پلک شود که به آن ورم ملتحمه پاپیلاری غولپیکر (GPC) میگویند. در این حالت چشم دیگر تحمل هیچگونه لنزی را نخواهد داشت و شاید مجبور شوید برای همیشه با لنز خداحافظی کنید.
آیا چرت زدن کوتاه (Napping) با لنز هم خطرناک است؟
اگر قرار است ۱۵ تا ۲۰ دقیقه چرت بزنید، معمولاً خطر جدی چشم را تهدید نمیکند (هرچند باز هم توصیه نمیشود). اما اگر این زمان به ۱ ساعت برسد، حتماً با خشکی شدید چشم و تاری دید از خواب بیدار خواهید شد.
توصیه تارالنز: اگر با لنز چرت زدید، بلافاصله بعد از بیداری لنز را خارج نکنید. از قطره اشک مصنوعی استفاده کنید، چند بار پلک بزنید تا لنز نرم شود و سپس آن را خارج کنید.
استثنای ماجرا: لنزهای مخصوص شب (Extended Wear)
علم چشمپزشکی پیشرفت کرده و امروزه لنزهایی تولید شدهاند که مجوز خوابیدن دارند.
به این لنزها لنزهای نفوذپذیر به گاز یا لنزهای سیلیکون هایدروژل گفته میشود.
- ویژگیها: این لنزها با تکنولوژی خاصی ساخته شدهاند که اجازه میدهند تا ۵ برابر اکسیژن بیشتری نسبت به لنزهای معمولی (هایدروژل) به قرنیه برسد.
- مجوز FDA: برخی برندهای معتبر جهانی (مانند ایراپتیکس یا بایوفینیتی) تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا را برای استفاده مداوم (حتی در خواب) به مدت ۶ شب یا حتی ۳۰ شب دارند.
هشدار مهم: حتی اگر لنز شما از نوع سیلیکون هایدروژل و مخصوص شب است، پزشکان توصیه میکنند تا حد امکان شبها آنها را خارج کنید. خوابیدن با این لنزها “امنتر” است، اما “بیخطر” نیست.
اگر اتفاقی با لنز خوابیدم چه کنم؟ (مدیریت بحران)
اگر ناخواسته با لنز خوابتان برد، صبح روز بعد وحشتزده نشوید و مراحل زیر را انجام دهید:
- لنز را فوراً نکشید: لنز احتمالاً به دلیل خشکی به چشم چسبیده است. کشیدن آن میتواند لایه سطحی قرنیه را بکند!
- اشک مصنوعی بریزید: چند قطره اشک مصنوعی یا محلول لنز در چشم بریزید و ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید.
- ماساژ ملایم: پلک بسته را آرام ماساژ دهید تا لنز شناور شود.
- خارج کردن لنز: حالا لنز را به آرامی خارج کنید.
- استراحت دهید: آن روز را به هیچ وجه از لنز استفاده نکنید و عینک بزنید. اگر قرمزی و درد ادامه داشت، فوراً به چشمپزشک مراجعه کنید.
سخن پایانی
هیچ چیزی ارزش به خطر انداختن بینایی شما را ندارد. قانون طلایی استفاده از لنز ساده است: وقتی بیدارید لنز بگذارید، وقتی میخوابید لنز را درآورید.
اگر سبک زندگی شما طوری است که فرصت خارج کردن لنز را ندارید، حتماً از بخش لنزهای طبی سیلیکون هایدروژل در فروشگاه تارالنز دیدن کنید و با مشورت پزشک، لنزهای تنفسیتری را انتخاب نمایید.
دیدگاه خود را بنویسید