لنز نرم دقیقاً از چه چیزی ساخته میشود؟
اغلب لنزهای نرم از پلیمرهایی ساخته میشوند که در تماس با محلول، آب جذب میکنند و انعطافپذیر میشوند. دو خانواده اصلی مواد لنز نرم:
- هایدروژل (Hydrogel)
- سیلیکون هایدروژل (Silicone Hydrogel)
تفاوت کلیدیشان این است که اکسیژن چگونه به قرنیه میرسد و رطوبت چطور حفظ میشود.
معیارهای اصلی مقایسه: اکسیژن و رطوبت
برای انتخاب لنز، دو مفهوم مهم را ساده بدانید:
1) اکسیژنرسانی (Oxygen permeability)
قرنیه برای سالم ماندن به اکسیژن نیاز دارد. کمبود اکسیژن میتواند باعث قرمزی، تورم، تاری دید، رگدار شدن قرنیه (نئواسکولاریزاسیون) و افزایش ریسک عوارض شود.
- هایدروژل سنتی: اکسیژن بیشتر از مسیر آب موجود در لنز عبور میکند. یعنی هرچه درصد آب بالاتر، معمولاً اکسیژنرسانی بهتر (اما همیشه کافی نیست).
- سیلیکون هایدروژل: علاوه بر آب، خودِ ساختار سیلیکونی مسیر بسیار مؤثرتری برای عبور اکسیژن ایجاد میکند. نتیجه: اکسیژنرسانی بهمراتب بالاتر حتی اگر درصد آب لنز متوسط باشد.
2) رطوبت و احساس خشکی
خشکی فقط “کمآبی لنز” نیست؛ ترکیبی از کیفیت اشک، تبخیر، اصطکاک سطح لنز با پلک و رسوبات است.
- هایدروژل: بهویژه مدلهای “پرآب” در لحظه اول خیلی نرم و مرطوب حس میشوند، اما ممکن است در استفاده طولانی آب از دست بدهند یا تبخیر بالا برود و چشم خشکتر احساس شود.
- سیلیکون هایدروژل: اکسیژنرسانی عالی است، اما بعضی فرمولها ممکن است در برخی افراد احساس خشکی/اصطکاک بدهند؛ به همین دلیل برندها معمولاً با پوششهای سطحی و عوامل مرطوبکننده داخلی این موضوع را مدیریت میکنند.
هایدروژل سنتی: مزایا و معایب
مزایا
- نرمی اولیه و راحتی سریع (بهخصوص در بعضی لنزهای پرآب)
- معمولاً قیمت اقتصادیتر
- گزینه قابل قبول برای استفاده کوتاهمدت روزانه در برخی افراد
معایب
- اکسیژنرسانی وابسته به آب است و برای استفاده طولانی ممکن است کافی نباشد
- در استفاده چندساعته/طولانی ممکن است خشکی و قرمزی بیشتر شود
- بعضی مدلها رسوب پروتئین/چربی را بیشتر جذب میکنند و نیاز به مراقبت دقیقتری دارند
سیلیکون هایدروژل: مزایا و معایب
مزایا
- اکسیژنرسانی بسیار بالاتر (برگ برنده اصلی)
- مناسبتر برای:
- افرادی که ساعات طولانی لنز میزنند
- کسانی که قرمزی آخر روز دارند
- محیطهای خشک/کولردار یا کار طولانی با صفحهنمایش
- معمولاً پایداری و دوام مکانیکی بهتر (کمتر پاره شدن در برخی مدلها)
معایب (واقعبینانه)
- ممکن است در بعضی افراد بهخصوص در ابتدای مصرف، حس خشکی یا زبری ایجاد کند (که اغلب با انتخاب مدل مناسب/پوشش سطحی بهتر حل میشود)
- معمولاً گرانتر از هایدروژل
- برای همه مناسب نیست؛ برخی چشمها با هایدروژل سازگارترند
«رطوبت بیشتر» یعنی درصد آب بیشتر؟ (یک اشتباه رایج)
خیلیها فکر میکنند هرچه درصد آب لنز بالاتر باشد، خشکی کمتر است. همیشه اینطور نیست.
- لنزهای پرآب ممکن است برای حفظ تعادل، از اشک چشم آب بگیرند یا تبخیر بیشتری داشته باشند؛ نتیجه: آخر روز خشکی بیشتر.
- در مقابل، بعضی لنزهای سیلیکون هایدروژل با فناوریهای مرطوبکننده/پوششهای لغزنده با وجود آب کمتر، راحتی طولانیتری میدهند.
پس معیار واقعی: راحتی آخر روز + سلامت قرنیه + وضعیت اشک، نه فقط “درصد آب روی جعبه”.
کدام برای شما بهتر است؟ (راهنمای انتخاب سریع)
سیلیکون هایدروژل معمولاً بهتر است اگر:
- روزی بیش از ۸ ساعت لنز میزنید
- آخر روز قرمزی، خستگی یا تاری دارید
- در محیط خشک، کولردار، آلوده کار میکنید
- زیاد با موبایل/کامپیوتر کار میکنید و کمتر پلک میزنید
- سابقه “کمبود اکسیژن” یا توصیه پزشک برای اکسیژنرسانی بالاتر دارید
هایدروژل سنتی میتواند بهتر باشد اگر:
- مصرف شما کوتاهمدت است (مثلاً چند ساعت برای مهمانی/کار)
- چشم شما به برخی سیلیکونها حساسیت/عدم سازگاری نشان داده
- با مدلهای هایدروژل خاص، راحتی خیلی خوبی تجربه کردهاید و مشکل قرمزی/کمبود اکسیژن ندارید
نکات مراقبتی که از جنس لنز مهمترند
حتی بهترین لنز هم با مراقبت بد مشکلساز میشود:
- خوابیدن با لنز (مگر لنز و نسخه پزشکی اجازه داده باشد) ریسک عفونت را بالا میبرد.
- آب شیر/استخر/حمام دشمن لنز است (خطر آلودگی شدید).
- تاریخ انقضا و زمان تعویض را دقیق رعایت کنید (روزانه/دو هفته/ماهانه).
- محلول چندمنظوره استاندارد + تعویض منظم جا لنزی.
- اگر خشکی دارید، از قطرههای سازگار با لنز (بدون نگهدارنده در صورت امکان) استفاده کنید.
جمعبندی
- هایدروژل سنتی: راحتی اولیه خوب و اقتصادی، اما اکسیژنرسانی محدودتر و احتمال خشکی/قرمزی در استفاده طولانی بیشتر.
- سیلیکون هایدروژل: اکسیژنرسانی بسیار بهتر و گزینه محبوب برای استفاده طولانی، ولی ممکن است برای برخی افراد نیاز به انتخاب مدل مناسب با سطح مرطوبکننده بهتر داشته باشد.
دیدگاه خود را بنویسید